Ondersteuning van wetenschappelijk onderzoek
UMC Utrecht
Het onderzoek van Amir Hossein Sadeghi houdt in het kort het volgende in:
Longkanker is wereldwijd de belangrijkste oorzaak van kankergerelateerde sterfte. Neuro-endocriene tumoren (NET’s) zijn een zeldzame vorm van longkanker en hebben een gunstige prognose bij adequate (chirurgische) behandeling. Hoewel (anatomische) resectie, zoals een lobectomie of segmentectomie, de gouden standaard blijft voor de behandeling van NET’s en het vaker voorkomende vroeg-stadium niet-kleincellige longkanker (NSCLC), is een segmentectomie meer longsparend met vergelijkbare overlevingskansen. Dit maakt dat een segmentectomie een betere optie kan zijn voor patiënten met comorbiditeiten of toekomstige noodzaak van aanvullende behandelingen.
In vergelijking met lobectomieën zijn segmentectomieën technisch uitdagender, met name bij robot-geassisteerde minimaal invasieve chirurgie. Het onderscheiden van segmentsgrenzen—wat lastig is met de gebruikelijke 2D-CT-scans—is cruciaal voor patiëntselectie en chirurgische planning. Ook kan conventionele beeldvorming (2D CT-scans) intra-operatieve longvervormingen (t.g.v. chirurgische manipulatie) niet goed simuleren, waardoor het ongeschikt is voor anatomische begeleiding tijdens de operatie.
Het IMAGINERS-project heeft als doel om een AI-platform te ontwikkelen dat deep learning en dynamische 3D-simulatiemodellen integreert voor preoperatieve planning en intra-operatieve begeleiding. Door real-time en automatisch aanpassingen van 3D-modellen mogelijk te maken, zou intra-operatieve beeldgestuurde chirurgie kunnen worden gerealiseerd. Het IMAGINERS-project streeft ernaar om precisie en veiligheid tijdens robot longoperaties te verbeteren voor patiënten met (zeldzame) longtumoren.
Het IMAGINERS-project is een multidisciplinaire samenwerking onder leiding van Dr. Sadeghi (cardiothoracaal chirurg) aan het UMC Utrecht, met technische ondersteuning van Dr. Yasmina Al Khalil en Dr. Ruisheng Su aan de TU Eindhoven. Het initiatief richt zich op het verbeteren van robot-geassisteerde longchirurgie door middel van innovatieve technologieën in samenwerking met verschillende Nederlandse en Europese partnerinstellingen.
In het eerste jaar van het IMAGINERS-project is een multidisciplinair overzichtsartikel geschreven over hoe kunstmatige intelligentie (AI) chirurgen kan ondersteunen tijdens operaties en hoe deze systemen gevalideerd kunnen worden voor gebruik in de klinische praktijk. Dit werk is uitgevoerd in samenwerking met de Technische Universiteit Eindhoven, het Radboudumc en het UMC Utrecht, en het manuscript is bijna klaar voor indiening.
Daarnaast is een eerste proof-of-concept studie ingediend voor publicatie, waarin wordt onderzocht hoe AI automatisch verschillende operatiefases (wat de chirurg doet tijdens de operatie) bij longchirurgie kan herkennen. Momenteel verzamelen en annoteren we ook operatievideo’s uit meerdere ziekenhuizen, die zullen worden gebruikt om AI-modellen te trainen die zowel operatiestappen als anatomische structuren kunnen herkennen.
In 2026 zal het project zich richten op het ophalen van feedback van operatieteams en experts om toekomstige ontwikkelingen te sturen, evenals op de verdere ontwikkeling van CT-gebaseerde beeldvormingstechnieken om de operatieve planning verder te verbeteren.